محمد يوسف حريرى
83
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
همين دليل در روايات هريك از امامان ( عليهم السلام ) در عصر خود بقية اللّه شمرده شدهاند . و از آنجا كه حضرت مهدى موعود آخرين پيشوا و بزرگترين رهبر انقلابى پس از قيام پيامبران اكرم است يكى از روشنترين مصاديق بقية اللّه ( باقى گذاشته شده ) است و از معروفترين القاب مبارك آن حضرت بقية اللّه مىباشد . ( روزنامهء جمهورى اسلامى 13 / 2 / 80 ) بكه ( ب كّ ) إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ ( آل عمران - 96 ) الف . در اينكه بكه كجاست به اختلاف گفتهاند : همان مكه است ( ميم بدل به با شده ) . از نامهاى مكه است . حجر است . محل حجر است . كعبه است . محل كعبه است . مطاف ( جايگاه طواف ) است . ساحت ميان دو كوه و ساحت مسجد الحرام است . تمام منطقهء حرم است . ب . در وجه تسميه به اختلاف گفتهاند از بكاء است به خاطر گريهء مردم در مكه و در داخل و اطراف كعبه . از تباك ( ازدحام يا راندن ) است به خاطر ازدحام و تراكم جمعيت در جايگاه كعبه و هنگام طواف . . . از بك ( شكستن ) است بخاطر شكسته شدن ستمكارى در مكه يا شكسته شدن غرور و نخوت مغروران و گردنكشان ( تفسير نمونه - مجمع البيان - الاتقان ، ج 2 ، ص 451 و 454 - دائرة الفرائد - تاريخ مكه ، ص 21 - ميقات حج ش 2 ، ص 210 و ش 4 ، ص 136 ) بلاغ ( ب ) هذا بَلاغٌ لِلنَّاسِ ( ابراهيم - 52 ) قرآن مجيد است . براى اينكه اوامر و نواهى خداوند به وسيلهء آن به مردم رسيده است يا به خاطر آنكه بليغ است و از غير خودش كفايت كند . ( الاتقان ، ج 1 ، ص 183 و 186 ) بلد ( ب ل ) لا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ ( بلد - 1 ) 1 . يكى از سورههاى قرآن مجيد است . - سورهء بلد 2 . مكه است . ( فرهنگ جامع - تفسير نمونه - تاريخ مكه ، ص 15 ) بلد امن وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً ( بقره - 126 ) مكّه است حضرت ابراهيم عليه السّلام بعد از بناى كعبه امنيت آن را از خداوند درخواست نمود و خدا دعاى او را اجابت كرد و آن را يك مركز امن قرار داد كه هم مايهء آرامش روح و امنيت اجتماعى مردمى است كه به آن مىآيند و هم از نظر قوانين مذهبى امنيت آن آنچنان محترم شمرده شده كه هرگونه جنگ و مبارزه در آن ممنوع است و افراد انسانى كه به آن پناه مىبرند در امان هستند و حتى حيوانات اين سرزمين از هر نظر بايد در امنيت باشند و كسى مزاحم آنها نشود ( تفسير نمونه ) بلد الامين وَ هذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ ( تين - 3 ) مكه معظمه است كه حتى در عصر جاهليت به عنوان منطقهء امن و حرم خدا شمرده مىشد و كسى در آنجا حق تعرض به ديگرى نداشت حتى مجرمان و قاتلان وقتى به آن سرزمين مىرسيدند در امنيت بودند . در اسلام اين سرزمين اهميت فوق العادهاى دارد . در اينجا حيوانات و درختان و پرندگان تا چه رسد به انسان بايد از امنيت خاصى برخوردار باشند . منشأ اين امنيت شهر كعبه و